Skip to main content

Zakładamy browar: 1. Forma prawna

Niejeden piwowar domowy marzy o otworzeniu swojego browaru, widzi swoje wymarzone butelki z piwem na sklepowych półkach albo serwowane w najlepszych multitapach. Choć Polska nie jest najlepszym krajem do prowadzenia działalności gospodarczej, warto podejmować inicjatywę gospodarczą, która może przynieść sporo satysfakcji. Skoro otwierasz albo masz zamiar otworzyć własny browar warto wiedzieć jak od strony prawnej stworzyć swój własny biznes, by przynosił jak najwięcej zysków i powodował jak najmniej problemów. Zakładamy własny browar, dziś część pierwsza. Zaczynamy od podstaw, czyli formy prawnej prowadzonej działalności gospodarczej w przypadku piwowara działającego bez wspólników. Zapraszam do lektury!

Prawo polskie przewiduje wiele form prowadzenia działalności gospodarczej: działalność gospodarcza osoby fizycznej, spółka cywilna, spółki osobowe, spółki kapitałowe, podmioty międzynarodowe czy spółdzielnie. Z racji przyjęcia, iż nasz browar zakłada jeden piwowar nie mający współpracowników i wspólników ograniczę się do dwóch form w jakich można prowadzić własny browar.

1. JEDNOOSOBOWA DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA

W przypadku planów samodzielnego prowadzenia browaru, najprostszym rozwiązaniem wydaje się założenie jednoosobowej działalności gospodarczej. Rejestracji dokonuje się, za pomocą internetowego formularza, a następnie potwierdza się swoje dane w Urzędzie Miasta/Gminy właściwym według swojego meldunku. Wpis do CEIDG jest całkowicie darmowy. Jest to najprostsze i najtańsze rozwiązanie, w sam raz na sam początek. Działalność taka jest dobra dla mniejszych przedsiębiorstw, o mniejszych obrotach. Na pewno korzyścią jest swoboda wyboru sposobu opodatkowania (samodzielnie, z małżonkiem, ryczałtowo czy podatek liniowy). Minusem na pewno jest brak osobnego majątku przedsiębiorstwa (browaru) i przedsiębiorcy, który odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania publicznoprawne i cywilnoprawne swojej „firmy”. Taki stan rzeczy stwarza ryzyko dla piwowara, zwłaszcza w przypadku wszczęcia egzekucji komorniczej. Nadto problem pojawia się przy sytuacji rozrostu firmy i pozyskania inwestora. Procedura przekształcenia w spółkę prawa handlowego jest czasochłonna, oczywiście można zamknąć biznes i jednocześnie otworzyć spółkę, albo wnieść przedsiębiorstwo jako aport (wkład niepieniężny) do spółki. Wszystkie te procedury jednak nadto mnożną problemy i wymagają porady specjalisty.

krs
Każdą spółkę można sprawdzić w portalu prowadzonym przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

2. SPÓŁKA KAPITAŁOWA PRAWA HANDLOWEGO

Alternatywa dla takiego samotnego wilka będzie z pewnością jednoosobowa spółka kapitałowa tj. albo spółka akcyjna albo spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Ze względów na niższy kapitał zakładowy na początek lepsza będzie spółka z o.o.
Należy pamiętać, że procedura założenia spółki jest o wiele bardziej skomplikowana, czasochłonna i droższa od zgłoszenia działalności osoby fizycznej. Konieczna będzie wizyta u notariusza i u prawnika (radcy prawnego, adwokata), zebranie dokumentacji i uiszczenie opłat.

By założyć spółkę z o.o. musimy wypełnić stosowne druki (dostępne na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości) i złożyć je do właściwego dla siedziby Spółki Sądu Rejonowego (konkretnie do Wydziału Gospodarczego). Przykładowo jeśli zakładamy spółkę w Krakowie to Sądem właściwym będzie Wydział XI Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie. Alternatywą, niestety póki co nieco kłopotliwą i niedopracowaną jest rejestracja online (jej opis znajdziecie Państwo tutaj: link). Do rejestracji konieczne będą druki W3, WE, WK, WM oraz dołączenie doń umowa spółki, oświadczenie zarządu o wniesieniu kapitału, dokumentu o powołaniu członków organów spółki, lista wspólników, nazwiska, imiona i adresy członków zarządu, nazwisko, imię albo firmę i siedzibę oraz adres jedynego wspólnika, potwierdzenie uiszczenia opłaty i umowę najmu siedziby. W formularzach musimy podać nazwę spółki, przykładowo Browar Paragraf spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (ten drugi człon jest obowiązkowy). W formularzu WM musimy podać przedmiot naszej działalności, obecnie ograniczony do 10, w tym jeden przeważający. W przypadku browaru będzie to zapewne pozycja PKD numer 11.05.Z – PRODUKCJA PIWA.

Spółka musi mieć swój kapitał pokrywany przez wspólników – obecnie to min. 5.000 zł i może być pokryty tak gotówką jak i wkładami niepieniężnymi np. nieruchomością, samochodem, rzeczami ruchomymi (np. wyposażeniem browaru). Na początek taka suma wystarczy, jako ciekawostkę zdradzę, że Browar Pinta ma kapitał w wysokości 6.000 zł, a np. Grupa Żywiec ponad 25 mln zł. Dane te mają charakter ogólnodostępny i są dostępne pod tym adresem.
Spółka przed rejestracją powinna mieć siedzibę (która nie musi się pokrywać z miejscem prowadzenia browaru). Trzeba wykazać tytuł do nieruchomości np. własność, wynajem etc. Siedziba to miejsce gdzie spółka będzie np. odbierać korespondencję, gromadzić dokumentację, nie jest konieczne by siedziba pokrywała się z właściwym miejscem prowadzenia działalności. Przykładowo spółka może wynająć biuro w Krakowie, a browar zainstalować w Wieliczce.

Koszt rejestracji to 500 zł opłaty za wpis do Krajowego Rejestru Sądowego, 100 zł za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Umowa spółki powinna być zawarta w formie aktu notarialnego – koszt to maksymalnie 196,80 zł taksy notarialnej, do tego dochodzi podatek od czynności cywilnoprawnych. Jego stawka to 0,5% kapitału zakładowego po odliczeniu kosztów opłaty KRS i MSiG, przy kapitale 5.000 zł wyniesie 22 zł. Zgłoszenie płatnika VAT jest wolne od opłaty, ale trzeba liczyć się z kosztami uzyskania odpisu umowy spółki (6 zł za jedną stronę). Szacunkowo, bez obsługi prawnej rady prawnego czy adwokata, na zarejestrowanie spółki potrzeba więc ok 900 – 1000 zł. Na koniec pozostaje jeszcze założyć konto firmowe w banku, które będzie potrzebne w dalszej części procedury rejestracji.

Gdy mamy już umowę w formie aktu notarialnego, w którym powołaliśmy pierwszy zarząd (z nami jako Prezesem) i opłaciliśmy wkład oraz złożyliśmy dokumenty do Sądu pozostaje tylko czekać na rejestrację. Nie ma reguły – procedura może trwać nawet kilka tygodni. Od 1 grudnia 2014 r. zniesiono obowiązek składania odrębnych formularzy do Urzędu Skarbowego w celu uzyskania numeru NIP, Urzędu Statystycznego po nr REGON i do ZUS-u, co ma ułatwić wdrażanie systemu jednego okienka. Składamy formularze KRS, a Sąd dokonuje reszty czynności. Z urzędu otrzymujemy wszystkie potrzebne do prowadzenia działalności numery – NIP i REGON. Należy pamiętać, by w terminie 21-dni od zarejestrowania spółki złożyć do Urzędu Skarbowego formularz NIP-8, w którym uzupełnimy dane o informacje potrzebne pozostałym urzędom m.in. o numer rachunku bankowego i faktyczne miejsce prowadzenia działalności (wskazujemy np. adres hali gdzie stać będzie browar).

Spółka z o.o. korzyści i wady:
Po pierwsze spółka jako osoba prawna (odrębny od wspólnika podmiot prawa) ma odrębny majątek, a wspólnik nie odpowiada za zobowiązania spółki. Po drugie bardzo łatwo rozszerzyć pole działania poprzez przyjęcie kolejnych wspólników, wystarczy zmiana umowy spółki złożenie formularzy do Sądu. Taniej i prościej niż przy osobie fizycznej prowadzącej działalność i chcącej wejść w spółkę.
Niestety są i minusy – zysk spółki jest podwójnie opodatkowany. Najpierw podatek płaci spółka (podatek CIT – dochodowy od osób prawnych), a następnie podatek PIT płaci wspólnik. Nadto odpowiedzialność członków zarządu w przypadku spółki jednoosobowej jest ograniczona, bo przepisy kodeksu spółek handlowych czy ordynacji podatkowej przewidują przypadki odpowiedzialności członka zarządu za niektóre zobowiązania spółki.

Istnieje jednak pewna metoda by zniwelować istniejące ułomności spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i dostosować ją do potrzeb samotnego przedsiębiorcy. Żeby to zrobić trzeba najpierw założyć spółkę z o.o. i zakończyć całą procedurę jej rejestracji, uzyskując wpis w KRS. Następnie ponownie udać się do notariusza i sporządzić umowę spółki komandytowej, w której komplementariuszem (wspólnikiem ponoszącym odpowiedzialność osobistą) będzie nasza spółka z. o.o., a komandytariuszem (ponoszącym odpowiedzialność wyłącznie do wysokości tzw. sumy komandytowej) my. Będzie to niejako umowa z samym sobą, ale z punktu widzenia prawa będą to dwa osobne podmioty my i spółka. Należy wcześniej przedstawić notariuszowi projekt umowy spółki, w którym znajdzie się zastrzeżenie, że spółka z o.o. będzie otrzymywać 1% zysku, a komandytariusz 99%. Nie wszyscy notariusze godzą się na taki zapis dlatego najpierw warto złożyć zapytanie czy rejent sporządzi akt takiej treści. Z praktyki jednak wynika, że takie spółki są często spotykane i nie powinno być problemu z sporządzeniem takiej umowy. Dalsza procedura jest podobna jak w przypadku spółki, z o.o. Wypełniamy formularze, dołączamy załączniki, opłacamy wniosek. W przypadku, gdy spółkę komandytową założę ja i moja spółka Browar Paragraf sp. z o.o. nazwą firmy będzie Browar Paragraf spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa. Najpiękniejsza nazwa to nie jest, ale takie są wymogi prawne. Należy pamiętać by używać w obrocie pełnej nazwy (ew. wersji skróconej np. Browar Paragraf sp. z o.o. sp. k.) bo sp. z o.o. jest jak już wyżej zostało opisane odrębnym podmiotem od spółki komandytowej.

Dzięki temu sprytnemu zabiegowi, podwójnie opodatkowany będzie tylko 1% zysków spółki, a 99% trafi bezpośrednio do wspólnika, którego odpowiedzialność jest ograniczona do sumy komandytowej. Za prowadzenie spraw spółki i reprezentowanie jej odpowiada wyłączenie spółka z o. o., działająca przez swojego prezesa czyli nas. Suma komandytowa, musi stanowić jakąś określoną wartość, najlepiej odpowiadająca wysokości wkładu wspólnika do spółki komandytowej. Kwota 5.000 zł jest często spotykana i akceptowana i przez notariuszy i przez sądy rejestrowe. Gdybyśmy zapisali, że suma komandytowa wynosi 1 zł, moglibyśmy mieć problemy z rejestracją takiej spółki. Stworzenie takiej piętrowej spółki pozwala na uniknięcie podwójnego opodatkowania przy jednoczesnym ograniczeniu odpowiedzialności wspólnika (osoby fizycznej). Należy jednak się liczyć ze sporymi kosztami, po potrzeba zarejestrować aż dwie spółki.

Jak to zostało opisane, jest kilka możliwości jak samotny piwowar może rozpocząć swój biznes. Dokładna analiza potrzeb, posiadanego kapitału, biznesplanu i pomysłu na rozwój da odpowiedź, która forma będzie najwłaściwsza. W przypadku wątpliwości nie zaszkodzi konsultacja z prawnikiem.

W kolejnym wpisie poruszona zostania forma prawna w przypadku otwarcia browaru ze wspólnikiem, wszystkich zainteresowanych już teraz serdecznie zapraszam!

2 thoughts to “Zakładamy browar: 1. Forma prawna”

  1. Pingback: Zakładamy browar: 5. Budynek | BROWAR PARAGRAF

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *